Aktualności

ZAŁOŻENIA DO „PROGRAMU 50 PLUS” ZWIAZKU GORZELNI POLSKICH

 

  1. Cel Programu:

Z prowadzonej przez Związek Gorzelni Polskich oceny sytuacji na rynku produkcji spirytusu surowego pochodzącego z krajowych gorzelni rolniczych wynika, że nierentowność produkcji powoduje likwidację gorzelni rolniczych. Tendencja ta ma charakter stały w ostatnim 10-leciu i wskazuje na zagrożenie istnienia branży.

Ponieważ przynależność gorzelni rolniczych do Związku Gorzelni Polskich jest dobrowolna, Związek nie ma możliwości pozyskiwania informacji z wszystkich działających w kraju gorzelni. Nie ma też pełnych danych ani o ich ilości, ani też o rzeczywistym potencjale produkcji.

Uznając jednak, że tempo zamykania gorzelni rolniczych, świadczy o realnej groźbie likwidacji branży, jaka nastąpi w perspektywie najbliższych 7 lat, postanowiono stworzyć pogram ratunkowy dla tych gorzelni – zrzeszonych i niezrzeszonych w Związku – które dostrzegają dla siebie szansę utrzymania produkcji w tym okresie.

Perspektywa 7 lat, a zatem 2014-2020, nakłada się na okres objęty PROW 2014-2020.

Zarząd Związku uznał, że jest to dogodny moment, aby zaproponować Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozwiązanie, w ramach którego można byłoby podjąć próbę uratowania przynajmniej 50 gorzelni rolniczych w kraju. Stąd powstały ogólne założenia do „Programu 50 Plus”.

Związek Gorzelni Polskich różni się w informacjach dot. ilości funkcjonujących gorzelni rolniczych z Krajową Radą Gorzelnictwa i Produkcji Biopaliw oraz MRiRW. Gdy w oparciu o własne informacje co do ilości czynnych gorzelni stwierdza, że sytuacja jest dramatyczna i grozi likwidacją branży w jej dotychczasowym kształcie, uzyskuje jedynie wsparcie ze strony KRGiPB, której ocena jest podobna. Nie ma natomiast zgodności ocen z urzędnikami z MRiRW, którzy w oparciu o własne dane dot. m.in. wielkości spirytusu produkowanego w Polsce i znajdującego się w obrocie, nie dostrzegają żadnego zagrożenia. Ocena MRiRW uznawana jest przez Związek za błędną. Doprowadzi ona wkrótce do sytuacji, gdy w Polsce nie będzie brakować spirytusu surowego, lecz nie będzie on pochodził z polskich gorzelni rolniczych, a jedynie z dużych zakładów przemysłowych typu BIOAGRA czy CARGILL oraz z zagranicy. Ustawa definiująca „Polską Wódkę” stanie się całkowicie martwa, a rolnictwo i przemysł rolno-spożywczy pozbawione zostaną możliwości utylizacji odpadów skrobiowych i wykorzystywania wywaru gorzelnianego chociażby w hodowli bydła mięsnego i jako substratu dla biogazowi rolniczych. Związek Gorzelni polskich uznał za konieczne opracowanie i przedłożenie Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi specjalnego Programu, w którym zaproponowałby rozwiązania możliwe do przyjęcia w polityce rolnej państwa. Związek uważa, że Minister rolnictwa powinien wziąć pełną odpowiedzialność za los gorzelni rolniczych w Polsce, co w praktyce winno przejawiać się w funkcji koordynującej w stosunku do innych resortów mających uprawnienia do ingerencji w działalność gorzelni rolniczych, a Mianowice w stosunku do Ministra Finansów, Ministra Gospodarki, Ministra Środowiska i Ministra Zdrowia.

Program 50 Plus ma zwrócić uwagę Kierownictwa resortu rolnictwa na bardzo ważny problem, a mianowicie zadania, jakie w polityce rolnej państwa spełniają małe i średnie gorzelnie rolnicze, a zatem te podmioty, które jeszcze w znacznej ilości zrzesza ZGP reprezentując ich interesy. O ile próba ich reprezentowania wobec odbiorców spirytusu okazała się nieskuteczna, o tyle wnioski kierowane do organu administracji państwowej odpowiedzialnego za politykę rolną państwa, nie powinny pozostawać bez odpowiedzi i uwzględniania.

Zarząd Związku uważa także, że ze względu na silne powiązania gorzelni rolniczych z produkcją rolną, a to mianowicie przede wszystkim poprzez wykorzystywanie surowców rolniczych – zbóż, kukurydzy i ziemniaków, a także wykorzystywanie wywaru gorzelnianego jako materiału paszowego szczególnie przydatnego w żywieniu i opasie bydła mięsnego oraz jako substratu dla biogazowi rolniczych, powinny być one w sposób szczególny chronione przez resort rolnictwa, a w powiązaniu z ustawowo wprowadzoną definicją „Polskiej Wódki” stać się jedynym dostawcą surowca do jej produkcji przez zakłady działające w Polsce niezależnie od kapitału reprezentowanego przez ich właścicieli.

  1. Założenia Programu 50 Plus

 2.1. W okresie do 31lipca 2014 r. ZGP dokona inwentaryzacji czynnych gorzelni rolniczych w Polsce wg kryterium planowania kontynuowania ich działalności w latach 2014-2020.

2.2. Do wszystkich gorzelni rolniczych zostaną wysłane Deklaracje przystąpienia do Programu. Na podstawie otrzymanych Deklaracji określona zostanie ich lokalizacja w kraju wg województw oraz wielkość produkcji spirytusu surowego , a także ujawnieni główni dotychczasowi odbiorcy i sposób wykorzystania kupowanego z gorzelni rolniczych spirytusu.

2.3. Stworzony wykaz czynnych gorzelni rolniczych, które planują działać w okresie objętym PROW 2014-2020, zostanie przekazany Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o objęcie ich specjalną ochroną w ramach krajowej i unijnej polityki rolnej.

2.4. Zarząd Związku zaproponuje Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi spotkanie dla omówienia szczegółów „Programu 50 Plus” (przewidywany termin – sierpień 2014 r.), a następnie uczestnictwo pracowników merytorycznych MRiRW na spotkaniu uczestników „Programu 50 Plus” (zakładany termin do końca września 2014 r.)

2.5. Na spotkaniu uczestników „Programu 50 Plus” zostaną uzupełnione ogólne założenia opracowane przez Związek. Zakładają one następujące działania:

2.6. Uczestnicy „Programu” złożą do ZGP oświadczenia odnośnie jakości produkowanego spirytusu. W oparciu o oświadczenia oraz lustracje gorzelni przeprowadzone przez Członków, Zarządu Związku wydane zostaną certyfikaty wewnętrzne Związku stanowiące potwierdzenie wiarygodności złożonych oświadczeń.

2.7. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyda uczestnikom „Programu” potwierdzenia, że gorzelnia została objęta specjalną ochroną w ramach polityki rolnej państwa w PROW 2014-2020. W potwierdzeniach wskazana zostanie przyznana w koncesji wielkość produkcji spirytusu oraz   wzór wniosku o dopłatę do tej produkcji . Ustalenie zasad dopłaty zostanie uzgodnione w czasie spotkania Zarządu ZGP z Ministrem Rolnictwa. Projekt ZGP przewiduje, aby w przypadku istnienia na rynku ceny na spirytus nie pokrywających kosztów produkcji, różnicę pokrywał budżet państwa. Środki na ten cel powinny by uwzględnione w PROW 2014-2020 i wypłacane przez ARiMR. Uproszczony system dopłat przedstawi MRiRW ZGP w trakcie negocjacji.

2.8. ZGP postuluje, aby MRiRW wystąpiło w roli koordynatora działań prowadzonych z inicjatywy ZGP w stosunku do Ministrów: Finansów (zabezpieczenia, akcyza) , Gospodarki (spirytus surowy jako OZE), Środowiska (ochrona środowiska – wywar gorzelniczy) i Zdrowia (etanol jako substancja toksyczna).

2.9. ZGP postuluje uchwalenie ustawy zezwalającej na produkcję regionalnych okowit i nalewek przez gorzelnie rolnicze w ramach przyznanych koncesji (na wzór ustawy dot. wyrobów winiarskich).

2.10. ZPG postuluje, aby melas buraczany traktowany był jako odpad z przemysłu cukrowniczego w procesie certyfikacji gorzelni rolniczych wg systemu RED.

2.11. ZPP postukuje, aby małe i średnie gorzelnie rolnicze, które zadeklarowały 100% własnej produkcji na cele konsumpcyjne, mogły być całkowicie zwolnione z obowiązku certyfikacji w systemie RED z uwagi na ich specyfikę. Zdarzające się sporadycznie przypadki odmowy zakupu spirytusu na cele konsumpcyjne z uwagi na niespełnianie parametrów jakościowych winny skutkować zaliczaniem takich partii jako odpady produkcyjne z gorzelni nie podlegające obowiązkowi certyfikacji w systemie RED. Postuluje się, aby wniosek taki złożyć w Komisji Europejskiej.

2.12. Utrzymanie małych i średnich gorzelni rolniczych w odpowiednim rozproszeniu na terenie kraju winno być elementem strategii bezpieczeństwa energetycznego państwa uwzględniającego dywersyfikację źródeł energii w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa państwa (np. na wypadek konfliktu zbrojnego lub klęsk żywiołowych).

2.13. ZGP od kilku lat propaguje tworzenie centrów energetycznych złożonych z gorzelni i biogazowi rolniczej. Brak jednego z tych elementów składowych w znaczny sposób wpływa na zwiększenie kosztów produkcji i nieefektywne wykorzystanie substratów zarówno z gorzelni rolniczej (wywar) jak i z biogazowi (ciepło).

Program 50 Plus jest w istocie programem ratunkowym dla istniejących jeszcze gorzelni rolniczych w Polsce. Bez jego wdrożenia , w ciągu najbliższych 7 lat przestaną one w Polsce funkcjonować, a zastąpią je typowe fabryki etanolu, które nie będą już realizować zadań z zakresu szeroko rozumianej polityki rolnej państwa.

Stąd też w ocenie Związku Gorzelni Polskich adresatem Programu jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który winien przejąć osobistą i pełną odpowiedzialność za los istniejących jeszcze gorzelni rolniczych w Polsce.

Z dokonanej na dzień 21 lipca 2014 r. inwentaryzacji gorzelni rolniczych, w „Programie 50 Plus”, warunki „Programu” spełnia obecnie 61 gorzelni rolniczych, których potencjał, produkcyjny wynosi 120 mln l spirytusu rocznie.

Zarząd Związku Gorzelni Polskich na posiedzeniu w dniach 11-12 lipca 2014 r. w Strykowie k/Łodzi zatwierdził „Program 50 Plus” do realizacji wnioskując, aby w sierpniu 2014 r. przedstawić go bezpośrednio Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi na spotkaniu, do którego zorganizowania zobowiązał Prezesa i Biuro Zarządu Związku.

Zarząd uznał pilność rozpatrzenia postulatów zgłoszonych przez Uczestników „programu 50 Plus’, ponieważ od ich realizacji zależeć będzie byt gorzelni rolniczych w Polsce w ciągu najbliższych 5-7 lat.

PREZES ZARZĄDU
Związku Gorzelni Polskich
z/s we Wrocławiu

 Włodzimierz Warchalewski

Wrocław, dnia 21 lipca 2014 r.

1210total visits,3visits today